Recensie – Reportages geeft een indrukwekkend beeld van oorlog en armoede

© Joe Sacco.

© Joe Sacco.

Joe Sacco staat op eenzame hoogte in de stripjournalistiek. In zijn nieuwste boek, Reportages, weet hij met zijn kenmerkende, gedetailleerde tekenstijl wederom op overtuigende wijze de ellende van oorlogen en armoede te schetsen.

Reportages is een bundeling van verhalen die Sacco in de loop der jaren voor kranten en tijdschriften heeft gemaakt. De Amerikaanse stripjournalist voert de lezers mee naar onder meer het door oorlog verwoeste Tsjetsjenië, de bezette Gazastrook en een Amerikaanse legerbasis in Irak. Maar ook de schrijnende armoede in India en het Afrikaanse vluchtelingenprobleem in z’n geboorteland Malta komen aan bod.

Sacco, befaamd om zijn bekroonde werk Palestine, is de vaandeldrager van comic journalism. Hij schetst in zijn werken op betrokken wijze de ellende in crisisgebieden. Ook in Reportages brengt hij op indrukwekkende wijze dat lijden in beeld. De hem kenmerkende tekenstijl is uiterst gedetailleerd. De droevige gezichten van ontheemde Tsjetsjeense moeders die hun gehele hebben en houden zijn kwijtgeraakt, spreken boekdelen.

© Joe Sacco.

© Joe Sacco.

Hij fungeert zelf als hoofdpersoon in zijn verhalen, optredend als een slungelige anti-held, wiens ogen schuilgaan achter een brilletje. Zijn aanwezigheid laat zien welke dilemma’s journalisten tegenkomen bij de vergaring van verhalen, maar geeft hem ook de mogelijkheid situaties vanuit de ik-persoon te becommentariëren. Met zijn cynische humor onderstreept hij bijvoorbeeld subtiel de wanstaltige corruptie van een Indiase ambtenaar.

© Joe Sacco.

© Joe Sacco.

Meeslepend is het verhaal over Irak, waar Sacco embedded was bij Amerikaanse mariniers. Zijn nauwkeurige beschrijvingen van de spanning tijdens patrouilles en de wanhoop waarmee de Amerikanen het incompetente Irakese leger proberen te trainen geven een beklemmend beeld van de stroef verlopende oorlog. Het constant dreigende gevaar druipt van de pagina’s als Sacco kil beschrijft hoe de korporaal omkwam die hem de vorige dag nog begeleidde.

© Joe Sacco.

© Joe Sacco.

Sacco’s critici wijzen op de subjectiviteit die inherent is aan tekeningen. Een dergelijk medium zou dan ook niet journalistiek zijn. Sacco checkt echter beweringen, haalt wederhoor en tekent zo waarheidsgetrouw mogelijk. ‘Feiten en subjectiviteit sluiten elkaar niet uit,’ zegt hij in het voorwoord en wijst op de intrinsieke subjectiviteit van alle journalistiek. Hij gebruikt die subjectiviteit bewust als stijlelement, zo krijgt een martelende kampbewaarder een boosaardige grijns.

Sacco’s neemt met zijn slow journalism de tijd om complexe crisissituaties te onderzoeken en verwerkt die verhalen vervolgens nauwgezet tot een feitelijk onderbouwde kroniek. De uitgebreide beschrijvingen van de ellende die oorlog en armoede met zich meebrengen zijn ontroerend en ontluisterend. Reportages is een uitstekend en lezenswaardig voorbeeld van Sacco’s verfrissende en unieke werkwijze.

Joe Sacco / November 2012
De Bezige Bij / Oog & Blik
208 pagina’s / €25,- / Paperback

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s